Doc. dr Gracjan Chyliński

  1. Home
  2. O izbie
  3. Pamiętamy
  4. Doc. dr Gracjan Chyliński
Zdjęcie Chyliński

Urodził się w 1914 r. w Wejherowie, wówczas na terenie zaboru pruskiego, w polskiej rodzinie inteligenckiej o silnej tradycji patriotycznej. Ojciec był dyrektorem gimnazjum.

 

W 1935 r. rozpoczął studia na Wydziale Weterynarii Uniwersytetu Warszawskiego. Wrzesień 1939 r. przerywa naukę i rozpoczyna wojenny exodus Gracjana Chylińskiego. Po śmierci ojca, brata, stryja i dwóch kuzynów rozstrzelanych w pierwszych dniach okupacji, sam aresztowany, w obliczu egzekucji, zostaje zmuszony do wyjazdu do Generalnej Guberni. W Górach Świętokrzyskich zostaje żołnierzem Armii Podziemnej, później Armii Krajowej. Bierze czynny udział w tajnym nauczaniu, w szpitalu w miejscowości Końskie operuje rannych partyzantów i leczy miejscową ludność. Wykorzystując płynną znajomość języka niemieckiego tworzy komórkę wywiadu, a uzyskane od Niemców informacje pozwalają na bezpieczną dyslokację rannych, jak też oddziałów partyzanckich. Zawsze uzbrojony, nosił konspiracyjne imiona: Jastrząb, Józef, Jastrzębski - dla zmylenia wroga przeciwstawne swojej skromnej aparycji. Po wejściu wojsk sowieckich w 1944 r., zostaje aresztowany przez SB, oskarżony o zwalczanie czerwonej partyzantki i skazany na 18 lat więzienia. Po rozprawie apelacyjnej, szczęśliwie wychodzi na wolność i podejmuje przerwane studia w Lublinie i w Warszawie, które kończy w 1948 r.

 

Po otrzymaniu dyplomu lekarza weterynarii wraca na Wybrzeże, rozpoczyna pracę w Zakładzie Higieny Weterynaryjnej w Gdańsku. Kolejno obejmuje kierownictwo pracowni: parazytologii, serologii i badania środków spożywczych, a od roku 1958 pracowni bakteriologii i epizootiologii. W 1964 r. broni pracę doktorską Badania nad wpływem pory roku na przeżywalność włoskowca różycy, której promotorem był prof. Abdon Stryszak. W 1970 r. otrzymuje status samodzielnego pracownika naukowego, w 1973 r. zostaje powołany na stanowisko docenta. W gdańskim ZHW pracował do 80-tego roku życia (ostanie pięć lat na połowie etatu).

 

Był wybitnym bakteriologiem, zwłaszcza w zakresie bakterii beztlenowych oraz salmonelli; jako specjalista praktyk rozwiązywał problemy epizootyczne na obszarze znacznie przekraczającym zasięg województwa gdańskiego. Współpracował z Instytutem Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni i Państwowym Zakładem Higieny w Warszawie. Opublikował 61 prac naukowych.

 

W okresie PRL otrzymał drogą konspiracyjną: Krzyż Walecznych, Krzyż AK i Honorową Odznakę Żołnierza AK Korpusu Jodła; ponadto, Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski 1944, Srebrny Krzyż Zasługi.

 

Prof. Czesław Kurek w artykule pożegnalnym w Gazecie Wyborczej o doc. Gracjanie Chylińskim napisał: W obcowaniu codziennym był osobą przyjazną, odnoszącą się do otoczenia z subtelnym dystansem. Obdarzony bystrą inteligencją kontrował paradoksy życia dowcipem i satyrą.  Miał piękny zwyczaj mówienia o ludziach dobrze. Zawsze opanowany, nie podnosił głosu. Był inteligentem II Rzeczypospolitej w sposobie bycia i zachowania. (…) Miał poczucie godności i honoru. Nie ubiegał się o dodatek zdrowotny, należny Mu z powodu brucelozy oraz za tajne nauczanie. Do stowarzyszeń kombatanckich nie należał. (…) Odszedł na wieczną wartę ostatni z pokolenia Kolumbów, dla którego patriotyzm był jak miłość, której poświęca się wszystko-niczego nie żałując.

 

Zmarł w 2011 r., pochowany został na cmentarzu w Sopocie.

Prawość charakteru, pogoda ducha i merytoryczna odpowiedzialność Docenta Gracjana Chylińskiego były magnesem, który przyciągał i spajał wielu pracowników gdańskiego ZHW przez dziesiątki lat.